تحقیقات بازار و تحقیقات بازاریابی
1399/05/27 تحقیقات بازاریابی

تحقیقات بازار و تحقیقات بازاریابی

امروز به دلیل ورود تکنولوژی، تغییر ساختار سنتی و فضای به شدت رقابتی، مصرف کنندگان بیشترین قدرت تصمیم گیری را دارند و صاحبان صنایع برای بقا در این بازار رقابتی نمی‌توانند به درک و دانش شخصی خود برای تصمیم گیری‌های خرد و کلان اکتفا کنند. تحقیقات بازار یکی از مهمترین ابزارهای بازایابی است که با جمع‌آوری و تحلیل داده‌ها بازار به تصمیم گیری بهتر صاحبان صنایع کمک می‌کند و بدون آن نمی‌توان درک صحیحی از مشتری و نیاز بازار داشت. جمع آوری داده‌‌ در زمینه میزان تقاضا بازار و کم و کیف آن و همچنین ارزیابی میزان فروش مهم ترین مواردی است که تحقیقات بازار به دنبال پاسخگویی به آن است. در ارتباط با تفاوت بین تحقیقات بازار و تحقیقات بازاریابی بحث‌های بسیاری وجود دارد در این مقاله، قصد داریم این دو مفهوم و تفاوت بین تحقیقات بازار و تحقیقات بازاریابی را به روشنی توضیح دهیم. 

تحقیقات بازار (Market Research)

بیایید با تعریفی از تحقیقات بازار شروع کنیم. تحقیقات بازار را می‌توان جمع آوری، تجزیه و تحلیل و تفسیر اطلاعات بازار، محصول یا خدمت و مشتری تعریف کرد. به عبارتی تحقیقات بازار به منزله‌ی تحقیق در مورد خصوصیات، عادات خرج کردن، موقعیت جغرافیایی، نیازهای بازار هدف، کل صنعت و رقبا است.
هدف اصلی تحقیقات بازار ارزیابی میزان دوام کالا یا خدمات جدید و جذابیت بازار هدف است. تحقیقات بازار به شرکت این امکان را می دهد تا یک بازار بالقوه را کشف کند و نیازها و خواسته‌های مصرف کننده را درک کند تا به بهترین شکل به آن پاسخ بدهد.

بخش بندی های تحقیقات بازار

بطور کلی تحقیقات بازار به دو دسته اولیه و ثانویه تقسیم می‌شود. تحقیقات اولیه به داده‌هایی که شرکت جمع‌آوری کرده دلالت دارد، حال آنکه تحقیقات ثانویه به داده‌هایی که قبلاً توسط دیگران منتشر شده است اشاره دارد. 
روش‌های متداول درانجام تحقیقات بازار بسته به نوع نیاز مشتری و متناسب با صنایع متفاوت است که شامل تشکیل گروه‌های کانونی، اجرای انواع نظر سنجی، انجام مصاحبه‌های عمیق و ... می‌شود.


تحقیقات بازاریابی (Marketing Research)

حال اجازه دهید نگاهی به تحقیقات بازاریابی بیندازیم. در تحقیقات بازاریابی با مفهموم کاملتر و در عین حال پیچیده تری از تحقیقات بازار روبرو هستیم. هدف تحقیقات بازاریابی درک زوایای مختلف بازار است. تحقیقات بازاریابی کلیه استراتژی‌ها و تاکتیک‌های بازاریابی شرکت را مورد ارزیابی قرار می‌دهد و خروجی آن بخش‌های مختلف شرکت از جمله: فروش، بازاریابی، تبلیغات، ارتقای محصول و ... را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

بخش بندی‌های تحقیقات بازاریابی

همانطور که قبلاً گفته شد، تحقیقات بازاریابی شامل همه مواردی است که در تحقیقات بازار وجود دارد. اکنون با دسته بندی تحقیقات بازاریابی به مولفه‌های مختلف آن را جزئی‌تر مورد بررسی قرار خواهیم داد.

  • تحقیقات مشتری
تحقیقات مشتری را می‌توان در انگیزه و رفتار مشتریان، محدوده جغرافیایی، اطلاعات جمعیت شناختی، تعداد و قدرت خرید  آنها خلاصه کرد. این مولفه عمدتاً برای اهداف تقسیم بندی و هدف گذاری استفاده می‌شود و برای پیش بینی روند و توسعه محصولات جدید (NPD) نیز مفید است.
  • تحقیقات تبلیغات
تحقیقات تبلیغاتی جهت اندازه‌گیری موفقیت کمپین‌های تبلیغاتی استفاده می‌شود و هدف از این تحقیقات ارئه اطلاعاتی در مورد به اینکه کدام رسانه‌ها بیشترین تأثیر گذاری را دارند، کدام تبلیغات موثر و کدام پیام‌ها به بهترین وجه به مشتریان می‌رسد، است. تحقیقات تبلیغات شامل درک مشتریان است و با تحقیقات مشتری همپوشانی قابل توجهی دارد.
  • تحقیقات محصول
تحقیقات محصول بخشی جدایی ناپذیر فرآیند توسعه محصول جدید است، محصولات و ایده‌های جدید مربوط به آن باید درمرحله مفهوم و نمونه اولیه مورد آزمایش قرار گیرند. تحقیقات مربوط به محصول اطلاعاتی در مورد محصول رقبا، ویژگی‌ و مزایایی که از نظر مشتریان جذاب هستند را ارئه می‌دهد. بسته بندی جزو دیگری از تحقیقات محصول است، بسته بندی شامل میزان محافظت از محصول در برابر محیط و برعکس و همچنین میزان استقبال از طراحی بسته بندی برای توزیع کنندگان و همچنین مصرف کنندگان  را شامل می‌شود.
  • تحقیقات توزیع و پخش
تحقیقات توزیع مربوط به یافتن مؤثرترین کانال‌های توزیع است. معمولاً شرکت‌ها یا محققان به دنبال خرده فروشانی هستند که از قبل در بازار هدف شرکت فعال بوده‌اند و عمده فروشانی که با خرده فروشان مناسب سر و کار دارند.
  • تحقیقات فروش
تحقیقات فروش با هدف ارزیابی اثربخشی فروشندگان و روش‌های مختلف مدیریت فروش صورت میگیرد همچنین می‌توان از آن برای طراحی پتانسیل های بازار بهره برد.
  • تحقیقات محیط 
تحقیقات محیط مربوط به محل قرارگیری شرکت از نظر تهدیدات و فرصت‌های احتمالی است که به برسی عوامل اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و تکنولوژیکی مؤثر بر شرکت می پردازد.


تفاوت بین تحقیقات بازار و تحقیقات بازاریابی

در مورد تفاوت بین تحقیقات بازار و تحقیقات بازاریابی بحث‌های قابل توجهی وجود دارد. تفاوت اساسی در این است که تحقیقات بازار مربوط به بررسی بازارها (مشتریان ، مصرف کنندگان ، توزیع و غیره) است در حالی که تحقیقات بازاریابی در ارتباط با بررسی هرگونه مساله مربوط به بازاریابی (رفتار مصرف کننده، اثربخشی تبلیغات، اثربخشی فروش و غیره  به عبارتی با 4p بازیابی (Place ،Price ،Product و Promotion) درگیر است. 
بنابراین تحقیقات بازاریابی به نحوی شامل تحقیقات بازار نیز می باشد.